Uống thuốc bổ mắt nhiều có tốt không? Dùng đúng để bảo vệ thị lực

Uống thuốc bổ mắt nhiều có tốt không là thắc mắc phổ biến của nhiều người, đặc biệt là người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại, học tập cường độ cao hoặc có dấu hiệu mỏi mắt, khô mắt, nhìn mờ. Nhiều người cho rằng thuốc bổ mắt là sản phẩm hỗ trợ nên uống càng nhiều càng tốt. Tuy nhiên, thực tế không phải vậy. Việc lạm dụng thuốc bổ mắt có thể không làm mắt khỏe hơn, thậm chí còn gây dư thừa một số vitamin và khoáng chất nếu dùng sai cách trong thời gian dài. Trong bài viết bên dưới Medimart – cùng với đội ngũ chuyên gia hơn 10 năm kinh nghiệm sẽ chia sẻ vấn đề này

Uống thuốc bổ mắt nhiều có tốt không?

Câu trả lời là không nên uống thuốc bổ mắt quá nhiều hoặc tự ý dùng kéo dài nếu không có nhu cầu phù hợp. Thuốc bổ mắt thường chứa các thành phần như vitamin A, vitamin C, vitamin E, kẽm, lutein, zeaxanthin, omega-3, bilberry hoặc các chất chống oxy hóa khác. Những dưỡng chất này có thể hỗ trợ sức khỏe mắt, nhưng không có nghĩa là càng bổ sung nhiều thì hiệu quả càng cao.

Theo NCCIH, thực phẩm bổ sung chỉ có vai trò bổ sung cho chế độ ăn, không thể thay thế hoàn toàn một chế độ ăn đa dạng và cân bằng. Đồng thời, nếu dùng cùng lúc nhiều sản phẩm bổ sung hoặc dùng vượt nhu cầu, tổng lượng vitamin và khoáng chất nạp vào có thể vượt ngưỡng an toàn.

Đặc biệt, một số công thức bổ mắt liều cao như AREDS/AREDS2 chủ yếu được nghiên cứu cho người có nguy cơ hoặc đang mắc thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác ở mức độ nhất định, không phải sản phẩm dùng đại trà cho mọi trường hợp mỏi mắt, khô mắt hay cận thị. Viện Mắt Quốc gia Hoa Kỳ cũng khuyến nghị người dùng nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia nhãn khoa để biết công thức nào phù hợp.

Vì sao không nên lạm dụng thuốc bổ mắt?

1. Có thể gây dư thừa vitamin, đặc biệt là vitamin tan trong dầu

Một số thuốc bổ mắt có chứa vitamin A, vitamin E hoặc các chất chống oxy hóa liều cao. Trong đó, vitamin A là vitamin tan trong dầu, có khả năng tích lũy trong cơ thể nếu dùng quá mức. Mayo Clinic lưu ý rằng bổ sung vitamin A dạng viên không nhất thiết mang lại lợi ích giống như vitamin A từ thực phẩm tự nhiên.

Nếu tự ý uống nhiều loại thuốc bổ mắt cùng lúc, người dùng có thể vô tình nạp trùng lặp vitamin A, vitamin E, kẽm hoặc các khoáng chất khác. Điều này không làm mắt “sáng nhanh hơn” mà còn có thể gây khó chịu cho cơ thể.

2. Không giải quyết đúng nguyên nhân gây mỏi mắt

Mỏi mắt, khô mắt, nhức mắt hoặc nhìn mờ không phải lúc nào cũng do thiếu dưỡng chất. Nguyên nhân có thể đến từ việc nhìn màn hình quá lâu, thiếu ngủ, đeo kính sai độ, khô mắt, viêm bờ mi, dị ứng, bệnh lý nền hoặc các vấn đề về võng mạc.

Nếu chỉ uống thuốc bổ mắt mà không điều chỉnh thói quen sinh hoạt, hiệu quả thường không rõ rệt. Trường hợp mắt nhìn mờ tăng dần, đau mắt, chớp sáng, ruồi bay nhiều hoặc giảm thị lực đột ngột thì cần đi khám chuyên khoa mắt, không nên tự xử lý bằng thực phẩm bổ sung.

3. Có thể tương tác với thuốc hoặc không phù hợp với một số người

NCCIH khuyến cáo thực phẩm bổ sung có thể tương tác với thuốc hoặc sản phẩm bổ sung khác, đồng thời một số sản phẩm có thể chứa thành phần không được ghi rõ ràng trên nhãn. Vì vậy, người đang dùng thuốc điều trị, phụ nữ mang thai, người có bệnh gan thận, người cao tuổi hoặc người có bệnh lý mắt nên hỏi ý kiến dược sĩ/bác sĩ trước khi dùng.

4. Dùng sai kỳ vọng: thuốc bổ mắt không phải thuốc chữa bệnh mắt

Thuốc bổ mắt không thể thay thế thuốc điều trị các bệnh lý như viêm kết mạc, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, bệnh võng mạc do tiểu đường hoặc các tổn thương mắt khác. Nếu có bệnh lý mắt, việc dùng sản phẩm bổ sung chỉ nên xem là hỗ trợ, không phải phương pháp điều trị chính.

Khi nào nên dùng thuốc bổ mắt?

Bạn có thể cân nhắc sử dụng thuốc bổ mắt trong một số trường hợp như:

• Người thường xuyên làm việc với máy tính, điện thoại, học tập hoặc đọc sách trong thời gian dài, dễ bị mỏi mắt, khô mắt.
• Người có chế độ ăn thiếu rau xanh, trái cây, cá béo hoặc thực phẩm giàu chất chống oxy hóa.
• Người lớn tuổi có nhu cầu hỗ trợ bảo vệ võng mạc và điểm vàng.
• Người được bác sĩ hoặc dược sĩ khuyên bổ sung do có yếu tố nguy cơ về mắt.

Tuy nhiên, việc lựa chọn sản phẩm nên dựa trên tình trạng thực tế. Ví dụ, người khô mắt có thể cần nhóm hỗ trợ tuyến lệ và omega-3; người làm việc nhiều với màn hình có thể quan tâm lutein, zeaxanthin; người lớn tuổi có nguy cơ thoái hóa điểm vàng cần được tư vấn kỹ hơn về công thức phù hợp. Ngoài ra, nhiều người cũng ưu tiên lựa chọn thuốc bổ mắt của Mỹ vì các sản phẩm này thường có đa dạng công thức hỗ trợ mắt, từ nhóm bổ sung lutein, zeaxanthin đến omega-3 hoặc vitamin chống oxy hóa.

Uống thuốc bổ mắt bao lâu thì nên ngưng?

Thời gian sử dụng phụ thuộc vào từng sản phẩm, thành phần và nhu cầu của người dùng. Thông thường, các sản phẩm bổ mắt không nên uống tùy tiện quanh năm nếu không có chỉ định hoặc tư vấn chuyên môn. Sau một liệu trình, người dùng nên đánh giá lại tình trạng mắt: còn khô, mỏi, nhức, nhìn mờ hay không; thói quen sinh hoạt đã cải thiện chưa; có cần tiếp tục hay nên đổi hướng chăm sóc khác.

Với các sản phẩm có hàm lượng vitamin và khoáng chất cao, người dùng càng cần tuân thủ đúng liều khuyến nghị trên nhãn hoặc theo hướng dẫn của dược sĩ/bác sĩ.

Cách dùng thuốc bổ mắt an toàn

Khi lựa chọn sản phẩm, người dùng nên xem kỹ thành phần, hàm lượng và nhu cầu sử dụng thực tế. Một số dòng thuốc bổ mắt của Nhật thường được quan tâm nhờ thiết kế phù hợp với người hay dùng máy tính, người dễ mỏi mắt hoặc cần hỗ trợ chăm sóc mắt hằng ngày. Tuy nhiên, dù là sản phẩm của Nhật, Mỹ hay bất kỳ quốc gia nào, người dùng vẫn cần dùng đúng liều và không nên lạm dụng.

Để dùng thuốc bổ mắt hiệu quả và hạn chế rủi ro, bạn nên lưu ý:

• Không tự ý uống nhiều loại thuốc bổ mắt cùng lúc, vì có thể trùng thành phần.
• Không tăng liều với suy nghĩ uống nhiều sẽ nhanh có tác dụng.
• Đọc kỹ thành phần, hàm lượng và hướng dẫn sử dụng.
• Không dùng thuốc bổ mắt thay thế cho thuốc điều trị bệnh về mắt.
• Kết hợp nghỉ mắt theo quy tắc 20-20-20: sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, nhìn xa khoảng 20 feet trong 20 giây.
• Ăn uống đa dạng với rau xanh đậm, cà rốt, bí đỏ, trứng, cá béo, trái cây giàu vitamin C và các thực phẩm tốt cho mắt.
• Khám mắt định kỳ, đặc biệt khi có cận thị, loạn thị, khô mắt kéo dài hoặc người lớn tuổi.

Dấu hiệu cần đi khám mắt thay vì chỉ uống thuốc bổ mắt

Bạn nên đi khám chuyên khoa mắt nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Nhìn mờ đột ngột hoặc thị lực giảm nhanh.
• Đau mắt, đỏ mắt kéo dài.
• Có cảm giác chớp sáng, ruồi bay nhiều bất thường.
• Nhìn méo hình, nhìn biến dạng.
• Khô mắt nặng, cộm xốn kéo dài dù đã nghỉ ngơi.
• Đau đầu kèm mỏi mắt thường xuyên.
• Đây có thể là dấu hiệu của các vấn đề cần được kiểm tra chuyên môn, không nên chỉ tự mua thuốc bổ mắt để dùng.

Lời kết

Uống thuốc bổ mắt nhiều không hẳn là tốt. Thuốc bổ mắt chỉ phát huy vai trò khi được dùng đúng nhu cầu, đúng liều và phù hợp với tình trạng mắt của từng người. Việc lạm dụng hoặc uống nhiều loại cùng lúc có thể gây dư thừa dưỡng chất, tốn kém và không giải quyết đúng nguyên nhân gây mỏi mắt, khô mắt hay giảm thị lực.

Để bảo vệ mắt lâu dài, bạn nên kết hợp chế độ ăn lành mạnh, nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế nhìn màn hình liên tục và chọn sản phẩm bổ mắt theo tư vấn của dược sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa. Khi có dấu hiệu bất thường về thị lực, hãy đi khám sớm để được kiểm tra và xử lý đúng cách.