Ăn hải sản bị đau bụng tiêu chảy: Nguyên nhân và cách xử trí

Ăn hải sản bị đau bụng tiêu chảy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như hải sản nhiễm vi khuẩn, virus, độc tố tự nhiên, bảo quản không đúng cách hoặc cơ thể không dung nạp tốt một số loại thực phẩm.

Trong nhiều trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể tự cải thiện sau một thời gian nếu người bệnh nghỉ ngơi, bù đủ nước và theo dõi sát. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy nhiều, đau bụng dữ dội, nôn liên tục, sốt cao, đi ngoài ra máu hoặc xuất hiện khó thở, tê môi, yếu cơ thì cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu của ngộ độc hải sản nặng hoặc phản ứng dị ứng.

Vì sao ăn hải sản có thể gây đau bụng, tiêu chảy?

Hải sản là nhóm thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao nhưng cũng dễ gây vấn đề tiêu hóa nếu nguyên liệu không tươi, chế biến chưa chín kỹ hoặc bảo quản không đúng nhiệt độ.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

Hải sản nhiễm vi khuẩn hoặc virus

Hải sản sống hoặc chưa được nấu chín kỹ, đặc biệt là hàu và các loại nhuyễn thể hai mảnh vỏ, có thể chứa các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa.

CDC ghi nhận có thể liên quan đến hải sản sống hoặc chưa chín, đặc biệt là hàu, với các biểu hiện như tiêu chảy nước, buồn nôn, đau quặn bụng, nôn, sốt hoặc ớn lạnh. Norovirus cũng có thể lây qua động vật có vỏ và gây tiêu chảy, nôn, buồn nôn và đau bụng.

Hải sản bị bảo quản không đúng cách

Một số loại cá nếu không được bảo quản lạnh đúng cách có thể tích tụ histamine và gây ngộ độc scombroid.

Theo FDA, triệu chứng có thể xuất hiện chỉ sau vài phút đến vài giờ sau ăn, bao gồm đau đầu, chóng mặt, phát ban, ngứa, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, hồi hộp hoặc khó thở.

Độc tố tự nhiên trong hải sản

Một số loại nhuyễn thể có thể tích tụ độc tố từ tảo biển. Khi ăn phải, người bệnh có thể xuất hiện đau bụng, nôn và tiêu chảy trong vài giờ.

Một số dạng ngộ độc nặng còn có thể gây tê môi, tê tay chân, chóng mặt, yếu cơ, khó nói hoặc khó thở. FDA cảnh báo một số độc tố hải sản có thể gây rối loạn thần kinh nghiêm trọng và cần được xử trí y tế kịp thời.

Dị ứng hải sản

Dị ứng hải sản không chỉ gây nổi mề đay hay ngứa. Một số người còn có thể đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy sau ăn.

Nếu kèm theo sưng môi, sưng lưỡi, khò khè, khó thở, chóng mặt hoặc tụt huyết áp thì cần xử trí cấp cứu vì có nguy cơ phản vệ.

Ăn hải sản bị đau bụng tiêu chảy nên làm gì?

Nếu triệu chứng nhẹ, không có dấu hiệu nguy hiểm và người bệnh vẫn uống được nước, ưu tiên trước hết là bù nước và theo dõi.

Bù nước và điện giải

Tiêu chảy và nôn có thể khiến cơ thể mất nước khá nhanh.

Người bệnh nên:

• Uống nước từng ngụm nhỏ nhưng thường xuyên.
• Có thể sử dụng dung dịch bù nước điện giải pha đúng hướng dẫn.
• Nếu buồn nôn, nên uống từng ít một thay vì uống nhiều cùng lúc.
• Theo dõi lượng nước tiểu và cảm giác khát.

CDC và NHS đều nhấn mạnh việc bù đủ nước là bước quan trọng khi bị tiêu chảy hoặc nôn để hạn chế mất nước.

Ăn nhẹ khi cảm thấy có thể ăn

Không nhất thiết phải nhịn ăn hoàn toàn.

Khi bụng đỡ khó chịu, có thể bắt đầu với những thực phẩm dễ tiêu như:

• Cháo.
• Cơm mềm.
• Bánh mì.
• Chuối.
• Khoai.
• Canh hoặc súp nhẹ.

Nên tránh thực phẩm quá nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc khó tiêu trong thời gian đang có triệu chứng. NHS cũng khuyến nghị người bị tiêu chảy, nôn có thể ăn khi thấy có thể ăn và nên tránh thức ăn nhiều chất béo hoặc cay.

Tạm ngừng ăn hải sản

Trong thời gian còn đau bụng hoặc tiêu chảy, không nên tiếp tục ăn hải sản để “thử lại”.

Nếu nghi ngờ một món cụ thể gây triệu chứng, nên ghi nhớ loại hải sản, nơi mua, thời gian ăn và thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Những thông tin này có thể hữu ích nếu phải đi khám.

Có nên tự uống thuốc cầm tiêu chảy?

Không nên tự động dùng thuốc cầm tiêu chảy ngay trong mọi trường hợp. Nếu tiêu chảy kèm sốt cao, đau bụng nhiều hoặc đi ngoài ra máu, việc tự dùng thuốc làm giảm nhu động ruột có thể không phù hợp và nên được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá trước.

NHS cho biết một số thuốc như loperamide có thể được sử dụng trong một số trường hợp để giảm tiêu chảy tạm thời, nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Nếu triệu chứng nhẹ, ưu tiên vẫn là bù nước, nghỉ ngơi và theo dõi.

Sau khi triệu chứng cấp đã giảm, nếu người dùng thường xuyên gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu hoặc ăn lâu tiêu, có thể tìm hiểu thêm về men tiêu hóa để lựa chọn dạng sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng.

Bao lâu thì triệu chứng có thể hết?

Thời gian hồi phục tùy nguyên nhân. Một số trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ có thể cải thiện trong vài giờ đến vài ngày. Trong khi đó, các tác nhân khác có thể gây triệu chứng kéo dài hơn.

CDC cho biết triệu chứng ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện trong vài giờ hoặc vài ngày sau khi ăn và có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, tùy tác nhân. Nếu tiêu chảy kéo dài trên 3 ngày, cần được đánh giá y tế.

Khi nào cần đi khám ngay?

Người bệnh nên đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu:

• Tiêu chảy có máu.
• Tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày.
• Sốt cao.
• Nôn liên tục, không giữ được nước.
• Đi tiểu ít, khô miệng hoặc chóng mặt khi đứng lên.
• Đau bụng dữ dội hoặc tăng dần.
• Tê môi, tê tay chân, yếu cơ hoặc khó phối hợp vận động.
• Khó thở, khò khè hoặc sưng môi, lưỡi.
• Lú lẫn hoặc có biểu hiện thần kinh bất thường.

CDC xem tiêu chảy ra máu, tiêu chảy trên 3 ngày, sốt cao, nôn nhiều không giữ được nước và dấu hiệu mất nước là những dấu hiệu cần đi khám. Với ngộ độc hải sản có độc tố, FDA còn lưu ý các biểu hiện như tê, yếu cơ, chóng mặt, rối loạn phối hợp hoặc khó thở có thể cho thấy tình trạng nghiêm trọng hơn.

Làm sao hạn chế đau bụng tiêu chảy khi ăn hải sản?

Để giảm nguy cơ gặp vấn đề tiêu hóa sau khi ăn hải sản, nên:

• Lựa chọn hải sản còn tươi, có nguồn gốc rõ ràng.
• Bảo quản lạnh đúng nhiệt độ.
• Hạn chế ăn hải sản sống nếu không chắc về nguồn nguyên liệu.
• Nấu chín kỹ, đặc biệt với hàu, nghêu, sò và các loại nhuyễn thể.
• Không ăn hải sản có mùi lạ hoặc đã để ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.
• Người từng dị ứng hải sản nên tránh đúng loại thực phẩm đã gây phản ứng.
• Không chủ quan với hải sản được đánh bắt từ vùng có cảnh báo độc tố.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm theo nguồn gốc xuất xứ, Medimart cũng có bài tổng hợp về men tiêu hóa Hàn Quốc để người đọc tham khảo thêm về thành phần, công dụng và cách lựa chọn.

Kết luận

Ăn hải sản bị đau bụng tiêu chảy thường liên quan đến nhiễm khuẩn, virus, độc tố hải sản, bảo quản không đúng cách hoặc phản ứng dị ứng. Nếu triệu chứng nhẹ, ưu tiên bù đủ nước, nghỉ ngơi, ăn nhẹ và theo dõi. Tuy nhiên, nếu có tiêu chảy ra máu, sốt cao, nôn liên tục, mất nước, đau bụng dữ dội, tê yếu, khó thở hoặc các dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên đi khám sớm để được xử trí phù hợp.